Leuk je eerste (bij)baantje, maar wat komt er allemaal bij kijken? Hiervoor hebben wij een aantal onderwerpen opgesteld waaraan zowel de werknemer en werkgever zich aan moeten houden. Het hangt ook natuurlijk af van waar je werkt, als je bij een grote international werkt heb je natuurlijk een hele andere CAO dan bijvoorbeeld een eenmanszaak (wat niet altijd een CAO heeft).

Vakantiegeld
Elke werknemer heeft recht op vakantiegeld. Vakantiegeld wordt ook wel vakantiebijslag, vakantietoeslag of vakantie-uitkering genoemd. Je krijgt in principe 8% van je bruto jaarloon (dit is het wettelijke minimum). Maar in de CAO kan een hogere percentage zijn afgesproken. Een lager percentage is ook mogelijk, als je op jaarbasis maar minimaal 108% van het minimumloon verdient (loon plus vakantiegeld). Het totaalbedrag wordt normaliter apart uitbetaald in een van de maanden april, mei, juni of juli.

Vakantiedagen
Volgens de wet heeft iedere werknemer recht op vier weken vakantie per jaar. Wie vijf dagen wer week werkt, heeft dus recht op ten minste (4*5=) 20 vakantiedagen. Wie in deeltijd werkt heeft naar rato recht op 5 vakantiedagen. Werk je bijvoorbeeld twee dagen per week, dan heb je recht op (4*2=) 8 vakantiedagen. Een deeltijder hoeft immers ook minder dagen op te nemen om toch een hele week vrij te zijn. Het wettelijk minimum van vier weken vakantie wordt in de meeste bedrijfstakken in Nederland als erg weinig beschouwd. Vaak is het gebruikelijke aantal tussen de 23 en 25 vakantiedagen per jaar. Het verschilt per CAO.

Als het bedrijf een CAO volgt, dan is het mogelijk dat je recht hebt op meer vakantiegeld en/of vakantiedagen. Geen CAO? Probeer dan om te onderhandelen!

Overwerken
Afhankelijk van de afspraken met je werkgever en afhankelijk van of je onder een CAO valt, heb je recht op extra’s. Denk aan: reiskosten, toeslag voor overwerk, ploegendienst of werken op vreemde tijden. Het is slim om voor je een arbeidsovereenkomst tekent te weten welke extra’s je krijgt.
Afbeelding: nul251.info
Van overwerk is sprake wanneer je af en toe meer uren werkt dan de arbeidsuren die in je contract staan en/of als het uren betreft die buiten het normale rooster vallen. In de meeste CAO’s staan afspraken over toeslagen (extra salaris of extra vrije tijd) voor overwerk.

Is er in de CAO of arbeidsovereenkomst niets vermeld over extra toeslagen, dan heb je er waarschijnlijk geen recht op. Wettelijk is er namelijk geen regeling die een toeslag verplicht bij overwerk of ploegendienst.

Ziek
Tijdens ziekte heb je recht op minimaal 70% van je loon. Soms is er in de CAO een aanvulling geregeld, dan krijg je bijvoorbeeld 91% of 100% uitbetaald.

Wat zijn wachtdagen?
Het komt voor dat je de eerste of eerste twee ziektedagen niet doorbetaald krijgt. Dit zijn wachtdagen. Deze zijn dus voor eigen rekening.

Wat moet je doen als je ziek bent?
Meld je op de eerste ziektedag ziek bij je werkgever. Houd je aan de regels die gelden binnen het bedrijf wat betreft ziekte. Je kan aangeven hoe lang je verwacht dat je in de lappenmand zit. Je bent niet verplicht om medische gegevens te verstrekken. Je werkgever meldt jou ziek bij de arbodienst. Soms doet de arbodienst een huisbezoek. Het is ook mogelijk dat je op het spreekuur moet komen.

Hoe ziet het met de WIA (voorheen WAO)?
De WAO is sinds 1 januari 2006 (formeel 29 december 2005) vervangen door de WIA, de Wet Werk en inkomen naar arbeidsvermogen. Bij de WIA staat ‘werken naar vermogen’ centraal. Ofwel: ‘het gaat niet om wat je niet meer kan, maar om wat je nog wel kan.’ Na twee jaar ziekte word je door het UWB gekeurd. De mate van arbeids (on)geschiktheid hangt af van het verschil tussen je oude loon en wat je theoretisch nog kan verdienen met de beperking als gevolg van je ziekte: het loonverlies.

  • Wie minder dan 35% loonverlies lijdt is niet arbeidsongeschikt en blijft in beginsel in dienst van de werkgever.
  • Wie ten minste 35% maar niet meer dan 80% loonverlies lijdt, krijgt eerst een loongerelateerde uitkering. De duur van deze uitkering is afhankelijk van je arbeidsverleden. Daarna krijg je een loonaanvulling als je voldoende werkt, of een vervolguitkering als je niet of onvoldoende werkt. Daarbij geldt altijd: hoe meer je werkt, hoe hoger het inkomen is.
  • Wie ten minste 80% loonverlies lijdt en waarschijnlijk zal herstellen, krijgt een loongerelateerde uitkering (70% van het laatste loon).
  • Wie (duurzaam) ten minste 80% loonverlies lijdt, is volledig en duurzaam arbeidsongeschikt en krijgt een loongerelateerde uitkering (70% van het laatste loon).