Geslachtsziekten  (SOA’s (seksueel overdraagbare aandoening)) zijn infecties aan de geslachtsdelen, die vooral wordt overgedragen door middel van seksueel contact. Sommige geslachtsziekten kunnen ook overgedragen worden via contact met besmet bloed. Naar schatting worden er jaarlijks 110.000 Nederlanders besmet met een geslachtsziekte of SOA. Gelukkig wordt niet iedereen er ook echt ziek van, maar als je geïnfecteerd bent kun je wel anderen besmetten die er wel last van kunnen krijgen.

Tegenwoordig kunnen gelukkig de meeste soa’s goed behandeld worden. Echter zijn er ook soa’s die ernstigere gevolgen kunnen hebben waaronder uiteindelijk zelfs de dood plaatsvindt (bijvoorbeeld HIV).

Er zijn verschillende soa’s. De bekendste soa is een infectie met hiv, het virus dat aids veroorzaakt. Andere soa’s zijn bijvoorbeeld genitale wratten, herpes genitalis, hepatitis B enchlamydia. Hier vind je een overzicht van verschillende soa’s en de klachten die er op wijzen.

Chlamydia
Chlamydia komt het meest voor, met naar schatting 60.000 besmettingen per jaar. Deze soa geeft bij vrouwen meestal geen (duidelijke) klachten. Sommige vrouwen hebben meer of andere afscheidingen, pijn in de onderbuik of pijn bij het vrijen. Mannen kunnen afscheidingen hebben. Chlamydia is goed te genezen, maar je kunt er onvruchtbaar van worden als je het niet op tijd laat behandelen.

Genitale wratten
Genitale wratten (wratten op of rond de geslachtsdelen en rond de anus) krijg je door een virus dat je lang bij je kunt blijven dragen. Hoe eerder de wratten worden weggehaald, hoe kleiner de kans is dat ze terug komen. Bij herpes genitalis heb je last van pijnlijke blaasjes of rode plekjes op of rond de geslachtsdelen. Als je herpes hebt, kunnen de klachten terug blijven komen. Je kunt de klachten wel behandelen, maar het virus raak je niet meer kwijt.

Gonorroe
Gonorroe (druiper) kan meer of andere afscheiding geven die onaangenaamd ruikt eng roenig of gelig van kleur kan zijn. Ook hebben mannen vaak pijn bij het plassen. Gonorroe is goed te genezen, maar kan tot onvruchtbaarheid leiden als je het niet op tijd laat behandelen.

Hepatitis B
Hepatitis B is een ernstige virusinfectie waarbij de lever ontstoken raakt. Deze infectie gaat meestal over door rust. Het virus kan naast onveilige seks ook worden overgedragen door bij drugs gebruik, waarbij de spuit van een ander wordt gebruikt. Je kunt je laten inenten tegen hepatitis B.

Trichomonas
Trichomonas kan een ontsteking in de vagina of de penis veroorzaken, wat irritatie en een branderig gevoel geeft. Trichomonas is vrij onschuldig en goed te behandelen.

Syfilis
Syfilis is goed te genezen als je er op tijd bij bent. Ook als verdwijnen de klachten (zweertjes), de ziekte blijft als je je niet laat behandelen. Hoe langer je wacht, hoe ernstiger de gevolgen kunnen zijn.

Hiv
Hiv (het virus dat aids veroorzaakt) tast het afweersysteem aan. Daardoor kan op den duur aids ontstaan. Het lastige is dat je – net zoals bij veel andere soa – niet kunt zien of iemand besmet is. Een hiv-infectie is niet te genezen en als die tot aids leidt is deze ziekte vaak dodelijk. Er zijn wel middelen die het virus kunnen afremmen en zo het leven van mensen met hiv kunnen verlengen of het uitbreken van aids uitstellen.

Hoe loop je een soa op?
Je kunt een soa oplopen door onveilig te vrijen. Dus door:

  • Geslachtsgemeenschap (met de penis in de vagina) zonder goed gekeurde condooms.
  • Anale seks (met de penis in de anus) zonder een goed gekeurde condoom en extra glijmiddel.
  • Orale seks (beffen en pijpen). Vooral als je (menstruatie) bloed of sperma in je mond krijgt, loop je risico op een soa.

De meeste soa’s loop je op door seksueel contact. Toch is er een uitzondering: Schaamluis kan je bijvoorbeeld krijgen door besmet beddengoed.

Als je een soa hebt, kun je die dan doorgeven aan een ander?
Ja, door onveilig te vrijen kun je een soa doorgeven aan een ander. Op die manier kun je elkaar dus besmetten.

Wie kan er een soa krijgen?
iedereen: mannen en vrouwen, jongens en meisjes. Het maakt niet uit of je hetero of homo bent of uit welk land je komt. Iedereen die onveilig vrijt, kan een soa of het hiv-virus oplopen. Je kunt vaak niet zien of iemand een soa of aids heeft. Ook door drugs te spuiten met gebruikte injectienaalden van anderen kun je besmet raken. In het buitenland gebeurt het nog wel eens dat mensen besmet worden door een bloedtransfusie. Maar dat komt in Nederland niet meer voor.

Kun je een soa herkennen?
het vervelende van een soa is dat je vaak niet merkt dat je er één hebt. Chlamydia is zo een soa waar je vaak niets van merkt. Als een chlamydia niet wordt behandeld, kun je zelfs onvruchtbaar worden. Als je blaasjes, zweertjes of wratjes hebt, dan is het duidelijker. Dat zijn soa’s die je kunt zien. Ook kun je een soa hebben als de scheiding uit je penis, vagina of anus anders is dan normaal.