Op 5 mei wordt Bevrijdingsdag in Nederland gevierd, de dag waarop het Duitse leger in Nederland capituleerde. In veel andere Europese landen wordt bevrijdingsdag VE Day (Victory in Europe Day) op 8 mei gevierd. Op 8 mei 1945 capituleerde Duitsland waardoor de Tweede Wereldoorlog in Europa aan zijn eind kwam.

5 mei als nationale feestdag
In Nederland valt de herdenking van de bevrijdingsdag op 5 mei. Deze wordt vooraf gegaan door de Nationale Dodenherdenking op 4 mei.

Op 5 mei 1945 bespraken de Canadese generaal Charles Foulkes en de Duitse opperbevelhebber Johannes Blaskowitz in het bijzijn van Prins Bernhard (commandant van de Binnenlandse Strijdkrachten) in Hotel De Wereld in Wageningen de capitulatie van de Duitse troepen in Nederland. Blaskowitz vroeg 24 uur bedenktijd. Een dag later (op 6 mei 1945 dus) werden de uitgewerkte voorwaarden van de capitulatie getekend in de naast het hotel gelegen aula van de Landbouwhogeschool. Zowel het Canadian War Museum in Ottawa als De Casteelse Poort in Wageningen menen de pen te bezitten waarmee Foulkes tekende.

Na de bevrijding in 1945 werd bepaald dat Bevrijdingsdag om de vijf jaren gevierd zou worden. Pas in 1990 werd de datum van 5 mei uitgeroepen tot een nationale feestdag, waarop jaarlijks de bevrijding van het Nederlandse koninkrijk in 1945 van de Duitse en Japanse bezetting wordt herdacht en gevierd. In 1999 werd 15 augustus, de dag van de Japanse capitulatie in 1945, tevens een dag waarop uitgebreid gevlagd mag worden.

5 mei als nationale feestdag is ook vastgelegd in de Algemene Termijnenwet.

5 mei als vrije dag
Eén en ander betekent echter niet dat 5 mei automatisch een vrije dag is. De Nederlandse regering heeft bepaald dat werknemers en werkgevers zelf een regeling moeten treffen. Dit is terug te vinden in Staatscourant 190, 1 oktober 1990.

Werknemers in het bedrijfsleven hebben op 5 mei een vrije dag als dit in de cao is afgesproken. Als dit niet is afgesproken of als de bedrijfstak geen cao heeft, beslist de werkgever over wel of geen betaald vrij. Personeel in (rijks)overheidsdienst heeft voor zover dit in de cao is opgenomen en de dienst het toelaat op 5 mei een vrije dag.

Semi-overheden volgen dit voorbeeld zoveel mogelijk. De kantoren van de Nederlandsche Bank zijn gesloten. Dit betekent dat er geen bankbiljetten kunnen worden ingewisseld.

Viering
Door het gehele land worden doorgaans activiteiten georganiseerd. De Nationale Viering van de Bevrijding op 5 mei vindt plaats in Amsterdam en de twaalf provinciehoofdsteden. Elders in het land zijn er verschillende bevrijdingsfestivals, zoals het Gelderse Bevrijdingsfestival in Wageningen en sinds 1980 het grootste bevrijdingsfestival Bevrijdingspop in de Haarlemmerhout te Haarlem.

Tegenwoordig wordt er in elke provincie en in de hoofdstad een Bevrijdingsfestival georganiseerd in samenwerking met het Nationaal Comité 4 en 5 mei. Dit comité stelt jaarlijks sinds 1991 Nederlandse artiesten aan tot “Ambassadeurs van de Vrijheid”. De artiesten treden op in verschillende steden op verschillende festivals en worden per helikopter van festival naar festival vervoerd.

België
In België is 8 mei geen officiële feestdag meer sinds de federalisering van het land; de scholen hebben geen vrije dag, maar sommige overheidsinstellingen (provincie- of gemeentebesturen) en ministeries geven wel een vrije dag.

Op 5 mei 2007 is er wel door de Belgische overheid beslist om deze feestdag eventueel ook als een Belgische feestdag te beschouwen, maar dit zal waarschijnlijk pas in 2010 gebeuren.