Examens & Toetsen
Iedereen komt ermee in aanraking, maar we noemen het vaak verschillend: testen, toetsen, tentamen, schriftelijke overhoring, examen, mondeling, proefwerk, centraal schriftelijk, etc. Als scholier bereid je je anders voor dan een student. Een universitaire student leert weer anders dan een MBO student.
Toch zijn er overeenkomsten bij het leren en voorbereiden van een examen of tentamen. Op deze pagina’s geven we interessante tips hoe je jouw studiehouding en resultaten kan verbeteren.
Een goede voorbereiding
Geen betere garantie op succes dan een goede voorbereiding. Sommigen zeggen wel eens ‘Maar het komt op het examen aan, want daar blijkt pas of je het kent’. Wie daar in gelooft maakt zichzelf nodeloos zorgen. Al veel eerder is in vele toetsen gebleken hoe je er voor staat. Die kennis kan niet zomaar verdwijnen. Al eens meegemaakt dat je s’morgens wakker werd en al je wiskundekennis uit je hoofd was weggesijpeld en op je kussen lag?
Het examen zelf is onderdeel van een lang proces van voorbereiden en toetsing of je de stof goed genoeg kent. Je moet na veel oefenen gewoon een lastig kunstje vertonen en laten zien dat je minstens de helft en 10% erbij kent. Niet meer en niet minder.
Het kan in een black-out wel voorkomen dat deze kennis tijdelijk niet toegankelijk is. Daar is het volgende aan te doen:
- Blijf nooit krampachtig doorzoeken, dat versterkt de blokkering;
- Ga naar de volgende opgave;
- pauzeer even, ga naar de WC, eet en drink wat.
Als je goed bent voorbereid, dan komt het vanzelf wel terug. Je hoeft niet alles te weten, als het maar genoeg is.
Afbeelding: girlscene.nl
Examenvrees
Iedereen die een examen moet doen zal zich min of meer gespannen voelen en zal wel eens wat piekeren over dit examen. Maar als dit heel sterk is, dan kan er sprake zijn van examenvrees. Lichamelijke spanning heeft weinig invloed op presteren, maar gepieker kan dat wel hebben. Examenvrees hangt samen met gedachten en denk patronen die een angstig gevoel veroorzaken. Dit gepieker gaat meestal over:
- Het examen (‘zeer moeilijk’, ‘zeer veel’, ‘veel te weinig tijd’)
- Over jezelf (‘ik kan het niet’, ‘ik raak geblokkeerd’, ‘ik vergeet het allemaal’)
- Over de gevolgen van zakken (‘het hele jaar mislukt’, ‘m’n studie gaat eraan’, ‘m’n ouders worden boos’)
Deze gedachten en denkpatronen beïnvloeden de drie fasen van examen doen, namelijk de voorbereiding op het examen, het examen zelf en de evaluatie na afloop. In iedere fase kunnen in samenhang met examenvrees specifieke problemen optreden.
Angstig makende gedachten kunnen leiden tot uitstel van studeren en tot oppervlakkig met te weinig aandacht verwerken van de leerstof. De achtergrond hiervan is dat iemand die sterk het gevoel heeft dat iets niet gaat lukken, zich niet meer durft te wagen aan de (studie)taak. Mensen verminderen in zo’n situatie hun inzet en doen iets maar half of helemaal niet. Het lukt toch niet, dus waarom zou je je nog inspannen. Soms levert dat zelfs een soort zelfbeschermend excuus op: ‘als ik meer had gestudeerd, dan had ik het best kunnen halen’.
Het betekent dat studenten met examenvrees soms niet optimaal zijn voorbereid op het examen. Besef dat wat je verder ook denkt en voelt, een goede voorbereiding de beste garantie is voor een goede resultaat. Vul de studievragenlijst Smart in voor een overzicht van jouw sterke en zwakke punten.
Nodig is een goede aanpak en een goede organisatie van de studie.
Studeer actief, dat wil zeggen: maak onderscheid tussen hoofd en bijzaken en toets jezelf of je de stof begrijpt (vragen stellen, oude examens, enz). Durf dit aan. Ga steeds kritisch na hoe je er voor staat, dan kan je op tijd zwakke plekken aanvullen en vertrouwen in jezelf opbouwen.
Studeer ook strategisch hetgeen inhoudt dat je de voorbereiding afstemt op de eisen van het komende examen. Probeer niet ‘alles’ te weten, want dat kan niet en het is ook niet nodig. Het gaat erom dat op het examen blijkt dat je genoeg weet. Studenten die goed zijn in examens zijn ‘gevoelig’ voor de eisen van het examen. Docenten, het studiemateriaal, oude examens en medestudenten leveren veel aanwijzingen over wat echt belangrijk is.
Besef dat je niet hulpeloos bent overgeleverd aan het ‘examenmonster’, maar dat je veel controle over de situatie hebt. Zakken voor een examen is vaak het gevolg van passief en ongericht studeren.
Met de Checklist voorbereiden tentamens kan je controleren of jij je goed voorbereid. Lees ook het korte Studeren voor Dummies (en voor serieuze studenten).
bron: Leiden Universiteit
Informatieve linkjes:
Eindexamen journaals (tip)
Eindexamen.nu
Examen kennisnet
Examen.nl
Examenbundel.nl
Toetswijzer kennisnet
GRATIS je studieboeken downloaden