|
|
Eerste kamer |
Eerste Kamer
De Eerste Kamer is wel een deel van de volksvertegenwoordiging, maar wordt niet rechtstreeks gekozen. De leden van Provinciale Staten kiezen de 75 Eerste Kamerleden. De Provinciale Staten worden weer wel rechtstreeks gekozen. Men spreekt dan ook wel van 'getrapte' verkiezingen.
De Eerste Kamer is medewetgever. Nadat de Tweede Kamer een wetsvoorstel heeft aangenomen, moet ook de Eerste Kamer het wetsvoorstel nog goedkeuren. In tegenstelling tot de Tweede Kamer kan de Eerste Kamer wetsvoorstellen niet meer wijzigen . Ook ontbeert de Eerste Kamer het recht van initiatief .
De Eerste Kamer beschikt wel over controlerechten (zoals het vragenrecht ), maar maakt daar minder gebruik van dan de Tweede Kamer.
De ambtelijke dienst van de Eerste Kamer, met eveneens aan het hoofd de griffier, is veel kleiner dan die van de Tweede Kamer.
|
De Leden |
|
Eerste Kamerleden vergaderen als regel slechts één à twee keer per week. Daarom hebben Eerste Kamerleden vaak een andere (hoofd)functie. In de Eerste Kamer zitten enkele hoogleraren, rechters, advocaten, burgemeesters en voorzitters van adviescolleges.
De gemiddelde leeftijd ligt als regel iets hoger dan in de Tweede Kamer. Er is de afgelopen perioden zowel een heel jong lid (de SP'er Van Vugt) als een lid met een hoge leeftijd (de heer Batenburg, ex-AOV) geweest. Verder maken er de laatste jaren opvallend veel oud-bewindslieden en oud-Tweede Kamerleden deel uit van de Eerste Kamer.
Net als in de Tweede Kamer is het merendeel van de leden van de Eerste Kamer academisch of in het hoger onderwijs geschoold. Het aantal vrouwen heeft zich sinds de jaren zeventig gestabiliseerd op ongeveer een derde van alle leden.
|
Functie, positie, rechten & taken |
|
| Tweekamerstelsel | Veel landen hebben een parlement dat uit twee Kamers bestaat (denk aan het Britse Lagerhuis en Hogerhuis, aan de Belgische en Franse Kamers en senaten en aan de Bondsdag en Bondsraad in Duitsland). Ook Nederland heeft sinds 1815 twee Kamers en daarmee een tweekamerstelsel ('bicameralisme').
| | Verhouding | | Het bestaan van twee Kamers kan tot conflicten tussen beide Kamers leiden. Dat gebeurt echter niet vaak, en dat komt doordat de Eerste Kamer - hoewel er formeel geen rangorde bestaat tussen beide Kamers - zichzelf als regel terughoudend opstelt. Hoe zit het precies met de verhoudingen tussen beide Kamers?
| | duo/monolisme | | De trias politica vereist scheiding van wetgevende, uitvoerende en rechtsprekende macht. In Nederland heeft het parlement, samen met de regering, wetgevende macht. Er is wel sprake van een dualistisch stelsel, want ministers en staatssecretarissen mogen geen lid van het parlement zijn.
|
 | Medewetgeving | | De Eerste Kamer speelt, net als de Tweede Kamer, een belangrijke rol bij de wetgeving. De Eerste Kamer stemt als laatste over alle wetsvoorstellen. Bovendien kunnen door de regering tijdens de behandeling van een wetsvoorstel in de Eerste Kamer nog toezeggingen worden gedaan, die van belang zijn voor de uitvoering van de wet.
| | Controle | | Eerste Kamerleden hebben net als hun collega's in de Tweede Kamer recht op inlichtingen. Kamerleden kunnen daarnaast vragen stellen bij de behandeling van wetsvoorstellen en tijdens debatten over begrotingen. Verder zijn in het reglement van orde van de Eerste Kamer bepalingen opgenomen over het vragenrecht en het recht van interpellatie. Bovendien heeft de Eerste Kamer ook het recht van enquête.
| | Werkwijze | | De behandeling van een wetsvoorstel door de Eerste Kamer houdt meer in dan alleen een debat en een stemming. Aan het debat gaat een schriftelijke voorbereiding vooraf, waarbij leden commentaar kunnen geven op het voorstel en vragen kunnen stellen.
|
| Wijze van verkiezen | De 75 leden van de Eerste Kamer worden eens in de vier jaar 'getrapt' gekozen door de leden van Provinciale Staten (inclusief de leden van de Eilandsraden van Bonaire, Sint-Eustatius en Saba). Dit gebeurt binnen drie maanden na de Provinciale Statenverkiezingen.
|
|
|
|
|
|